Ada çayı (Salvia)(salviya) Leave a comment

Lamiaceae (lamiase) (Ballıbabagiller) familyasının bir cinsi olan salviaların, ülkemizde yaklaşık 90 türü bulunmaktadır. Hoş kokulu yaklaşık 30-70 cm boylanabilen bir bitkidir. Bu türlerden çayır ada çayı, çayırlarda, bayırlarda ve meralarda yetişir. Çevresine hoş bir koku yayan mavi-menekşe renkli çiçekleri bulunur. Çayır ada çayı, Anadolu ada çayı Batı ve Güneybatı Anadolu’da bol yetişir. Ada çayının başta İtalya, Fransa, Suudi Arabistan olmak üzere birçok ülkeye ihracatı yapılmaktadır. Ada çaylarının türlerine göre etken maddeleri ve bulunma oranları değişmektedir.
Anadolu ada çayından “elma yağı” veya “acı elma yağı” denilen yağ da üretilmektedir. Bu tür ada çayı da kimyasal yapı ve tedavi etkisi bakımından tıbbi (bahçe) ada çayına benzemektedir.
14
Tüylü ve beyazımsı bir renkte olan yapraklarının kurusu çay şeklinde haşlanarak içildiği gibi et yemeklerine koku ve lezzet vermek için de kullanılır. Özellikle karaciğer, ördek, kaz, tavuk ve av hayvanların kızartmalarında koku ve tat için kullanılır. Avrupa mutfaklarında kızarmış patateslerin, hamurlara koyulan yağların kokulandırılmasında, salamuralarda, etlerin dinlendirilmesinde kullanılır.
İlaç sanayiinde gargaralar ve şurupların bileşimine girerek boğaz ağrıları ve iltihaplarına karşı kullanıldığı gibi dezenfektan, antiseptik olarak, bunun yanında mide ve bağırsak spazmlarını çözücü ilaçların yapımında değerlendirilir. Kozmetik sanayiinde de geniş kullanım alanı bulunmaktadır. Drog olarak özellikleri, yatıştırıcı, midevi, idrar söktürücü, terletici, dinlendirici, ağız ve boğazlarda antiseptik, dezenfektan özellikleri vardır.
Ada çayı çok yıllık, otsu ancak olgunlaşmak üzere olan çalı forumunu alan bir bitkidir. Dalları yatık ve beyaz renkli tüylerle kaplıdır.
Yaprakları küçük ve ince-sık tüylü olup yaprak kenarları çok hafif dişlidir. Basit yaprak türüne sahiptir. Yumurta-eliptik şekilde olan yapraklar uzun bir yaprak sapı ile bağlanırlar. Yapraklar açık griden gümüş rengine kadar değişik renklerde gözlenebilir.
Çiçekleri salkım şeklindedir. Her salkımda 4-8 adet çiçek kümesi bulunmaktadır. Her çiçek kümesinde ise 6-8 adet çiçek bulunur. Dudaklı olan taç yaprakları ise açık viyole renklidir. Çiçeklerin kokusu da türe göre değişmektedir. Yaz aylarında açan çiçekleri mor renktedir. Erkek ve dişi organları birlikte ihtiva eden çiçekler olduğu gibi yalnız dişi organlara sahip çiçekler de vardır.
Meyveler küçük, yuvarlak ve kalındır. Meyve üzerinde kahverengi-siyah benekler bulunur

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Translate »