mühendis

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İZMİR ASANSÖR AVAN  VE  UYGULAMA PROJESİ Leave a comment

T.C.

EGE ÜNİVERSİTESİ

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İZMİR ASANSÖR AVAN  VE  UYGULAMA PROJESİ

 

Projeyi Yaptıran                   :        R. Engin TURGAY

 

Projeyi Hazırlayanlar :        Serkan GEYİK  ( 96-05-1570 )

 

Altan.TÜRKER  ( 96-05-1581 )

 

Erhan AKINCI   ( 96-05-1567 )


  • ASANSÖR AVAN PROJESİ HESAPLARI

 

  • Asansör Trafik Hesabı

 

Binanın Kat Adedi    : 9

 

İş Hanı ( Zemin + 1 + 2 +3 + 4 )

Her katta 100 m2 ‘lik 3 ’er aded büro            ve ortak mahaller

 

Konut ( 5 + 6 + 7 + 8 )

Her katta 4 ‘er daire ( 2 yatak odası + 2 oturma odası ) ve diğer mahaller

 

Binanın Yüksekliği    : 27 m                         Kapasitesi       : 13 kişi

Hızı                            : 1 m/s                         Karşı Ağırlık   : Yanda

 

1.1.1.1.Binada bulunan insan sayısının hesabı [B1]

 

b = Σ p           b1 : İş Hanı kısmında bulunan toplam insan sayısı

                       b2 : Konut kısmında bulunan toplam insan sayısı

 

            b1 :       100/15 = 6,66 ≈ 7                              b2 :       2 . 2 + 2 . 1 = 6

7 . 3 = 21 kişi  / kat                                        6 . 4 = 24 kişi / kat

b1 = Σ p1 = 5 . 21 = 105 kişi                           b2 = Σ p2 = 4 x 24 = 96 kişi

 

b = b1 + b2  = 105 + 96 = 201 kişi

 

201 > 200 olduğundan η = 0,25 ( Yedek Artış Oranı ) alınacaktır

 

B1 = b + ( η . b ) = 201 + ( 0,25 . 201 ) = 251,25 ≈ 252 kişi

 

  • Asansöre Bir Sefer İçin Gerekli Seyir Zamanı [TR]

 

TR = ( 2 . H/V ) + ( ta + tt ) . ( Sp + 1 ) + tp . P

 

     = ( 2 . 24 / 1 ) + ( 3 + 10 ) . ( 6,59 + 1 ) + 2 . 13 = 172,67 ≈ 173 s

 

1.1.3.  Gerekli Asansör Sayısının Hesabı [Z]

 

N = 5 [dak] / TR [dak] = 5 / ( 173 / 60 ) = 1,734

 

B3 = N . P = 1,734 . 13 = 22,54 kişi / 5 dak

 

B2 = B1 . K = 252 . 0,20 = 50,4

Z = B2 / B3 = 50,4 / 22,54 = 2,236 ≈ 3 asansör

 

 

 

 

 

  • ASANSÖR KUVVET HESAPLARI

 

  • Asanör Kuyu Tabanına Gelen Kuvvetler

 

1.2.1.1.Çarpma Tamponuna Gelen Kuvvetler [P1]

 

Gh = gh . lh . nh = 0,373 . 28 . 6 = 62,664 ≈ 63kg

 

P1 = 40 . ( Gh + Gk + Gy ) = 40 . ( 63 + 650 + 1000 ) = 68520 N

           

1.2.1.2.Karşı Ağırlık Tamponuna Gelen Kuvvetler [P2]

 

Ga = Gk + ½ . Gy = 650 + ½ . 1000 = 1150

 

P2 = 40 . Ga = 40 . 1150 = 46000 N

 

  • Kabin Kılavuz Raylarına Gelen Düşey Kuvvetler [PR]

 

Gr = l . gr = ( 1,5 + 27 + 2 ) . 8,26 = 251,93 ≈ 252 kg

 

Pa = 10 . Gr = 10 . 252 = 2520 N

 

Pf  = 25 . ( Gk + Gy ) = 25 . ( 650 + 1000 ) = 41250 N

 

PR = Pf  + Pa  = 41250 + 2520 = 43770 N

 

  • Karşı Ağırlık Kılavuz Raylarına Gelen Kuvvetler [PK]

 

Karşı ağırlıkta fren tertibatı olmadığı için hesaplanmamıştır.

 

  • Kuyu Üstü Betonuna Etki Eden Kuvvetler

 

Ps = 10 . ( GMakina + GKaide + GMonitör + Gh + Gk + Gy + Ga )

 

  = 10 . ( 300 + 2500 + 160 + 63 + 650 + 1000 + 1150 ) = 58230 N

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • ASANSÖR UYGULAMA PROJESİ MUKAVEMET HESAPLARI

           

1.3.1.   Asansör Motor Gücü Hesabı [N]

 

F1 = 1,02 . ( Gh + Gk + Gy ) = 1,02 . ( 63 + 650 + 1000 ) = 1747,26≈ 1748 kgf

 

F2 = 1,02 . Ga = 1,02 . 1150 = 1173 kgf

 

P = F1 – F2 = 1748 – 1173 = 575 kgf

 

N = ( 1 / η ) . ( P . V / 102 ) = ( 1 / 0,34 ) . ( 575 . 1 / 102 ) = 16,580 kW ≈ 17 kW

 

            η : Sistemin Verimi ( Makina Kataloğundan )

 

SONUÇ

 

Bu binaya aşağıda özellikleri belirtilen 3 adet insan asanörü tesis edilecektir.

 

Kapasitesi       =          13 kişi

Hızı                 =          1 m/s

Motor Gücü    =          17 kW

 

  • Kabin İskeleti ve Döşemesindeki Gerilmeler

 

  • Kabin Üst Askı Kirişlerinin Eğilme Gerilmesi [σa]

 

Gt = Gy + Gk = 1000 + 650 = 1650 kg

 

Me = ( 1,02 . Gt . L ) / 4 = (1,02 . 1650 . 166 ) / 4 = 69844,5 kgf.cm

 

σ’e = Me / ( n . W ) = 69844,5 / ( 2 . 86,4 ) = 404,19 kgf / cm2

 

σe = 900 kgf / cm2  ( TS 1812 – Çizelge 3 )

 

σe ≥ σ’e olmalıdır, 900 kgf / cm2  >  404,19 kgf / cm2  olduğundan

 

kabin üst askı kirişleri NPU 140 ‘den yapılacaktır.

 

1.3.2.2. Kabin Üst Askı Kirişlerinin Sehimi [e]

 

            e = ( 1,02 . Gt . L3 ) / 48 . E . Ix = ( 1,02 . 1650 . 1663 ) / 48 . 2,1 . 106 . 605 = 0,12 cm

 

e / L ≤ 1 / 1000 olmalıdır, e / L = 0,12 / 166 = 0,72 . 10-3 < 1 / 1000 = 10-3 olduğundan

 

NPU 140 sehim bakımından uygundur.

 

 

 

 

 

1.3.2.3. Kabin Alt Kirişinin Çarpmadan Doğan Gerilmesi [σe]

 

Kabin tampona çarptığı zaman alt kirişinin tam ortasına isabet edecek şekilde tek

 

tampon kullanılacaktır.

 

Gt = Gy + Gk + Gh = 1000 + 650 + 63 = 1713 kg

 

Me = ( 1,02 . Gt . L ) / 2 = ( 1,02 . 1713 . 172 ) / 2 = 150264,36 kgf.cm

 

σ’e = Me / ( n . W ) = 150264,36 / ( 2 . 86,4 ) = 869,58 kgf / cm2

 

σe = 1800 kgf / cm2  ( TS 1812 – Çizelge 3 )

 

σe ≥ σ’e olmalıdır, 1800 kgf / cm2  >  869,58 kgf / cm2  olduğundan

 

kabin alt askı kirişi NPU 140 ‘den yapılacaktır.

 

1.3.2.4. Kabin İskeleti Yan Kirişlerinin Boyut Kontrolü

 

1.3.2.4.1. Yan Kirişlerin Net Faydalı Kesit Hesabı [A]

 

Yan kiriş olarak L 65x65x7 profili kullanılırsa

 

a = Z . d . t = 4 . 2,1 . 0,7 = 5,88 cm2

 

An = 6,5 . 0,7 + 5,8 . 0,7 = 8,61 cm2

 

A = An – a = 8,61 – 5.88 = 2,73 cm2

 

1.3.2.4.2. Kabin İskeleti Yan Kirişlerinin Eğilme ve Çökmeden Oluşan Gerilmeleri [σTOP]

 

M = ( 1,02 .Gy .b ) / 8 = ( 1,02 . 1000 . 160 ) / 8 = 20400 kgf.cm

 

σTOP  = [( M .h ) / ( 4 . H . W )] + [ 1,02 . Gy / ( 2 . A )]

 

σTOP = [( 20400 . 260 ) / ( 4 . 340 . 7,18 )] + [ 1,02 . 1000 / ( 2 . 2,73 )]

 

σTOP = 699,98 kgf / cm2

 

σe = 1800 kgf / cm2  ( TS 1812 – Çizelge 3 )

 

σe ≥ σTOP olmalıdır, 1000 kgf / cm2 > 699,98 kgf / cm2 olduğundan

 

kabin iskeleti yan kirişi olarak L 65 x 65x 7 profili kullanılması uygundur.

 

 

 

 

 

1.3.2.4.3. Dikine Kirişin Narinlik Dercesi

 

R = √ 4 . ( Ix / A ) = √ 4 . ( 33,4 / 2,73 ) = 6,99 ( Kirişin En Küçük Atalet Çapı )

 

h / R = 260 / 6,99 = 37,19

 

            h / R ≤ 120 olmalıdır,  h / R = 37,19 < 120 olduğundan

 

yan kirişler narinlik bakımından emniyetlidir.

 

1.3.2.4.4. Atalet Momenti

 

Ix‘ = ( M . h3 ) / ( 457,2 . E . H ) = [( 20400 . 9,81) / 100 . 2,63 ] / ( 457,2 . 2,1 . 108 . 3,4 )

 

Ix‘ = 10,77 . 10-8 m4

 

            Ix > Ix‘ olmalıdır,  11 . 10-8 m4 > 10,77 . 10-8 m4 olduğundan

 

yan kirişler uygun seçilmiştir.

 

1.3.2.4.5. Kabin Döşemesinin Gerilme Hesabı [σe]

 

Me = ( 1,02 .Gy .b ) / 4 = ( 1,02 . 1000 . 160 ) / 4 = 40800 kgf.cm

 

 σ’e = Me / ( n . W ) = 40800 / ( 4 . 8,43 ) = 1209,96 kgf / cm2

 

σem = σmax / k = 3700 / 3 = 1233,33 kgf / cm2

 

σem ≥ σ’e olmalıdır,  1233,33 kgf / cm2 > 1209,96 kgf / cm2 olduğundan

 

kabin döşemesinde taşıyıcı olarak 4 adet 70 x 70 x 7 köşebent kullanılacaktır.

 

1.3.2.5. Askı Halatı ve Zincir Hesapları

 

1.3.2.5.1. Askı Halatı ve Zincirin Emniyet Katsayıları Hesabı

 

S = S’ . 0,8 = 4920 . 0,8 = 3963 kgf

 

k = ( S . n ) / 1,02 . Gt = ( 3963 . 6 ) / 1,02 . 1713 = 13,60

 

k ≥ 12 olmalıdır,  k = 13,60 > 12 olduğundan

 

6 adet Ǿ 10 ‘luk halat uygundur.

 

 

 

 

 

 

 

1.3.2.5.2. Halat Sarma Açısı Kontrolü

 

T1 / T2 = [Gk + 1,25 . Gy + Gh] / Ga = [650 + 1,25 . 1000 + 63] / 1150 = 1,7

 

            ( T1 / T2 ) . C1 . C2 = 1,7 . 1,1 . 1,2 = 2,24

 

f = μ / sin ( α / 2 ) = 0,09 / sin ( 35 / 2 ) = 0,30

 

ef . β = e0,30 . 2,7 = 2,25              β ( Sarma açısı ) = 155°

 

                ( T1 / T2 ) . C1 . C2  ≤  ef . β  olmalıdır,

 

2,24  <  2,25  olduğundan kaymaya karşı emniyetlidir.

 

1.3.2.5.3. Halatların Tahrik Kasnağı Kanal Yüzeylerine Yaptığı Basınç Kontrolü

 

            “ V “ kanallı kasnaklarda ;

 

P = [10 . Gt / ( n . d . D )] . [4,5 / Sin ( α / 2 )]

 

= [10 . 1713 / ( 6 . 10 . 520 )] . [4,5 / Sin ( 35 / 2 )]  = 8,23 N / mm2

 

P’ = ( 12,5 + 4 . v ) / ( 1 + v ) = ( 12,5 + 4 . 1 ) / ( 1 + 1 ) = 8,25 N / mm2

 

P’ ≥ P  olmalıdır,  8,25 N / mm2  >  8,23 N / mm2  olduğundan

 

halat – kasnak çifti ezilmeye karşı emniyetlidir.

 

1.3.2.6. Tamponlar

 

1.3.2.6.1. Tampon Yerleşimi

 

            Tamponlar, kabin ve karşı ağırlığın altına dikey simetri eksenine gelecek şekilde kuyu

 

tabanına yerleştirilecektir.

 

1.3.2.6.2. Tampon Taşıyıcıları Üzerindeki Çarpma  Kuvveti [R]

 

1.3.2.6.2.1. Kabin Tamponu ( Yaylı Tampon )

 

            R1 = 2 . Gt . [1 + ( v2 / ( 2 . g . s ))]

 

= 2 . 1713 . [1 + ( 12 / ( 2 . 10 . 0,063 ))] = 6145 kg

 

Gt . 2,5 = 1713 . 2,5 = 4282,5 kg

 

Gt . ( 2,5 ≈ 4 )  <  R1  olmalıdır.

 

4282,5 kg  6145 kg  olduğundan yaylı tamponlar uygundur.

 

1.3.2.6.2.2. Karşı Ağırlık Tamponu

 

R2 = 2 . Ga . [1 + ( v2 / ( 2 . g . s ))]

 

                  = 2 . 1150 . [1 + ( 12 / ( 2 . 10 . 0,063 ))] = 4125,39 kg

 

            Ga . 2,5 = 1150 . 2,5 = 2875 kg

 

Ga . ( 2,5 ≈ 4 )  <  R2  olmalıdır.

 

2875 kg  4125,39 kg  olduğundan yaylı tamponlar uygundur.

 

1.3.2.7. Kuyu Alt ve Üst Boşluk Yükseklikleri

 

Kuyu alt ve üst boşluk yükseklikleri TS 8237’de verilen değerleri proje çiziminde

 

gösterildiği gibidir.

 

1.3.2.8. Kılavuz Rayların Hesabı

 

1.3.2.8.1. Flambaj Kontrolü

 

Pkr = ( π2 . E . Ix ) / L2 = ( 3,142 . 2,1 . 106 . 47,43 ) / 1502 = 43690 kgf

 

Gr = l . gr = ( 1,5 + 27 + 2 ) . 8,26 = 251,9 kg

 

Pa = 10 . Gr = 10 . 251,93 = 2519 N

 

Pf = 25 . ( Gk + Gy ) = 25 . ( 650 + 1000 ) = 41250 N

 

PR = 0,102 . ( Pf + Pa ) = 0,102 . ( 41250 + 2519 ) = 4464,438 kgf

 

Pkr / PR ≥ 5  olmalıdır.

 

Pkr / PR = 43690 / 4464,438 = 9,78 > 5  olduğundan uygundur.

 

1.3.2.8.2. Gerilme Hesabı

 

            P = 1,02 . ( Gy + Gk ) / 2 = 1,02 . ( 1000 + 650 ) / 2 = 841,5 kgf

 

σ = P / F = 841,5 / 10,52 = 79,99 kgf / cm2

 

σe = 350 kgf / cm2  ( TS 1812 )

 

σem > σ  olmalıdır.  350 kgf / cm2  >  79,99 kgf / cm2  olduğundan

 

raylar gerilme bakımından emniyetlidir.

 

 

 

1.3.2.8.3. Sehim Hesabı

 

e = ( P . L3 ) / 48 . E . Ix = ( 841,5 . 3003 ) / 48 . 2,1 . 106 . 47,43 = 4,5 cm

 

eem > e olmalıdır.  eem = 5 cm

 

5 cm > 4,5 cm  olduğundan raylar sehim bakımından emniyetlidir.

 

1.3.2.8.4. Karşı Ağırlık Kılavuz Raylarına Gelen Düşey Kuvvetler

 

Karşı ağırlıkta fren tertibatı olmadığından hesaplanmamıştır.

 

1.3.2.8.5. Ek Parçaların Emniyet Kontrolü

 

1.3.2.8.5.1. Ek Parçaların Çekme Dayanımı

 

İki rayı birbirine eklemek için 1 cm kalınlığında 7 cm genişliğinde ( flanş ) lama

 

demiri kullanılmıştır.

 

σ’em = PR / A = 4464,438 / 7 = 637,7 kgf / cm2

 

σem  = σmax / k = 3700 / 5 = 740 kgf / cm2

 

σmax : Eğilme Gerilmesi ( St 37 için ) ,  k : Emniyet Katsayısı ( TS 863 )

 

σem > σ’em  olmalıdır.  740 kgf / cm2  >  637,7 kgf / cm2  olduğundan uygundur.

 

1.3.2.8.5.2. Cıvataların Ezilmeye Karşı Kontrolü

 

D2 = ( 4 . PR / n . τk ) / π = ( 4 . 4464,438 / 8 . 350 ) / π = 2,02 cm2

 

D = √ 2,02 = 1.42 cm ,  1” cıvata kullanılırsa

 

A = n . D . t = 8 . 2,54 .1 = 20,32 cm2

 

σ = PR / A =  4464,438 / 20,32 = 219,70 kgf / cm2

 

D = 1,42 cm bağlantı cıvatası olarak min. 1” cıvata kullanılacaktır

 

σe = 500 kgf / cm2 ( TS 1812 )

 

σe > σ  olmalıdır.    500 kgf / cm2  219,70 kgf / cm2  olduğundan

 

cıvatalar ezilmeye karşı emniyetlidir.

 

 

 

 

 

1.3.2.9. Birleşim Elemanları

 

1.3.2.9.1. Kaynak

 

Konstrüksyonlardaki kaynaklar kaynak tekniği kurallarına göre yapılacaktır.

 

1.3.2.9.2. Perçinler

 

            Perçinler TS 94 ’e uygun olmalıdır.

 

1.3.2.9.3. Cıvatalar

 

Cıvataların gövdeleri deliğe yumuşak geçmeli, boşluk kalmamalıdır. Yük aktaran bütün cıvataların somunların altına dişlerin deliğin içine kaçmasını önlemek için TS 79 ‘a uygun rondelalar yerleştirilmelidir. Cıvataların dişsiz düz kısımlarının boyu, birleştirilen parçaların kalınlıklarının en az toplamı kadar olmalıdır. Cıvata ve somunun oturduğu yüzler eğik ise somunların veya cıvata başlarının altına pahlı özel pullar konulmalıdır. Daha çok dinamik özellikle yüklerin etkilediği asansör parçalarında somunların gevşememesi için yaylı rondelalı, maşalı pim v.s. kullanılarak gerekli düzenler sağlanmalıdır.

 

1.3.2.10. Makina Konstrüksyonu Hesabı

 

PT = PR + PM = 4464,438 + 300 = 4764.438 kgf

 

PB = PT . x / L = 4764,438 . 40 / 160 = 1191,109 kgf

 

PA = PT – PB = 4764,438 – 1191,109 = 3573,329 kgf

 

M = PA . x = 3573,329 . 40 = 142933,16 kgf.cm

 

σ = M / n . W = 142933,16 / 3 . 60,7 = 784,915 kgf / cm2

 

Makina – Motor Putreli Malzemesi olarak  NPU 120 kullanılacaktır.

 

σem = 1400 kgf / cm2 ( St 37 için )

 

σem > σ  olmalıdır.   1400 kgf / cm2  >  784,915 kgf / cm2  olduğundan seçilen putrel

 

uygundur.

 

1.3.2.11. Karşı Ağırlık Karkas Hesapları

 

  • MAKİNA DAİRESİ ISI HESABI

 

Türk Standartlarında belirtilen ölçülerde makina dairesi için hesaplanmamıştır.

 

  • MAKİNA DAİRESİ HAVALANDIRMA HESABI

 

Türk Standartlarında belirtilen ölçülerde makina dairesi seçildiği için

 

hesaplanmamıştır.

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Translate »